Akbank T.A.Ş. Uyum Başkanlığı Kurum Politikası
Akbank Finansal Grubu Kurum Politikası ile uyumlu şekilde hazırlanmış olan Akbank T.A.Ş. Kurum Politikası ile Banka’nın faaliyetlerinin finansal suçlar kapsamındaki yasal düzenlemelere uyumlu olarak yürütülmesi ile suç gelirlerinin aklanmasının, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine ilişkin yükümlülüklere tam uyumun sağlaması hedeflenir. Bu kapsamda, ürün ve hizmetlerin finansal suçların finansmanı ile ilgili faaliyetlerde aracı olarak kullanılmasını engellemek; ulusal mevzuat ile uluslararası standartlar ve düzenlemelere uyumu sağlamak; izleme ve kontrol faaliyetlerini yerine getirmek üzere risk bazlı bir uyum programı oluşturulmuştur.
Uyum Başkanlığı Kurum Politikası; MASAK düzenlemeleri ile uluslararası standartlara uyumun sürdürülebilirliğini sağlamak için uyum risklerinin yönetimini, izleme ve kontrol faaliyetlerini, çalışanların farkındalık seviyesini artırmak amacıyla yürütülecek eğitim faaliyetlerini ve iç denetim faaliyetlerine dönük uygulanacak temel prensipleri belirlemeyi amaçlar.
Suç Gelirlerinin Aklanması, Terörizmin Finansmanı ve Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Ulusal Mevzuat
Türkiye’de yürürlükte olan kanunlara göre suçtan elde edilen gelirin finansal sistem kullanılarak aklanmaya çalışılması suç olarak kabul edilir. Suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine yönelik mücadele stratejisinin belirlenmesi, uygulanacak politikalar ve mevzuatın oluşturulması görevi Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı tarafından yürütülür.
Bu kapsamda uyulması gereken temel ilkeler, yükümlülükler ve bu yükümlülüklerin ihlali sonucundaki cezalar aşağıda sayılan kanun, yönetmelik ve tebliğler ile belirlenmiştir;
Uluslararası mevzuat
Akbank T.A.Ş. Kurum Politikası, yerleşik olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesi kapsamındaki ulusal mevzuatının yanı sıra, uluslararası kuruluşlar ve düzenleyiciler tarafından belirlenen ve yayınlanan tavsiye, ilke, standart ve rehberlerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bu kapsamda dikkate alınmış olan uluslararası belgeler aşağıda belirtilmiştir.
Uyum Programı
Akbank T.A.Ş., Masak mevzuatına ve uluslararası standartlara uyum sağlamak ve Bankanın suç gelirlerinin aklanmasına, terörizmin ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanına aracı olmasını engellemek ve bu kapsamda kontrol faaliyetlerini yerine getirebilmek adına Uyum Programı oluşturmuştur. Bu programın temel bileşenleri;
- Suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanın ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine dair politika, prosedür ve iş akışlarının oluşturulması,
- Suç gelirlerinin aklanmasının, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine yönelik risk yönetimi ve izleme ve kontrol faaliyetlerinin yürütülmesi,
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik uyarınca bilgi ve belgelerin arşivlenmesi,
- Uyum Görevlisi atanması ve Uyum Birimi’nin oluşturulması,
- Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü kapsamında tespit edilen şüpheli işlemlerin Uyum Görevlisi’ne ve MASAK’a raporlanması yönünde iş akışlarının ve prosedürlerin oluşturulması,
- 5549 sayılı Kanun ve bağlı mevzuat ile Bankalara getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak üzere Banka çalışanlarına eğitim verilmesi,
- Suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanın ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine yönelik yürütülen iş akışlarının denetim ve kontrolünün sağlanmasıdır.
Müşteri Kabul Uygulama Esasları
Müşteri Kabul Uygulama Esasları, suç gelirlerinin aklanması, terörizmin ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesi kapsamındaki ulusal ve uluslararası düzenlemeler içerisinde bulunan “Müşterini Tanı” ilkesine uyum sağlamak için oluşturulmuş prensipleri içerir. Müşterilerin tanınmasına ilişkin yükümlülük kimlik tespit adımı ile başlar.
Akbank T.A.Ş. tarafından oluşturulan “Kurum Politikası” uyarınca müşteri olarak kabul edilmeyecek kişi ve kuruluşlar belirlenerek aşağıda listelenmiştir.
- Kimlik tespiti ve müşterinin tanınması için gerekli olan bilgi, belgeleri vermekten ve kayıt altına girmekten kaçınanlar,
- Risk odaklılık prensibi doğrultusunda müşteri kabulü için sıkılaştırılmış tedbir işletilen yüksek riskli olarak değerlendirilen müşteri grupları için yürütülen kontroller sonucunda hakkında olumsuz görüş oluşan müşteriler,
- Anonim/rumuz/hayali isimlerle veya isimsiz hesap açtırmak isteyenler,
- İşlemlerin ve fonların kaynağı hakkında ikna edici/yeterli bilgi vermeyenler,
- Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından yayımlanan suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yaygınlaştırılmasına destek verenlerin yer aldığı listelerde ismi yer alanlar,
- Bankamız iç istihbarat sisteminde suç gelirinin aklanması, terörizmin finansmanı, kitle imha silahlarının yaygınlaştırılması ve bununla ilgili finansal suçlar açısından sakıncalı kaydı olanlar,
- Tabela bankaları (Shell Banks),
- Yaptırım kapsamındaki ülkelerde yerleşik gerçek ve tüzel kişiler,
- Malvarlığı Dondurma Kararları/Listelerinde Yer Alan Kişiler.
Bankamız, gerçekleştirdiği faaliyetlerde Finansal Grup Kurum Politikası’nda da belirlenmiş olan risk unsur ve tiplerini gözeterek hareket etmektedir. Risk algısı, globalleşen ve dijitalleşen finansal hizmetlere göre belirlenerek risk odaklı yaklaşımı temel alan proaktif bir metodoloji ile güncellenmektedir. Bankamızın risk algısını oluşturan dört temel unsura aşağıda yer verilmiş olup, risk iştahı da bu dört risk unsuru ile uyumlu olacak şekilde tanımlanmıştır.
- Müşteri Riski
- Ürün/Hizmet/İşlem Riski
- Coğrafi/Ülke Riski
- Teknoloji/ Kanal Riski
Bankamızın risk iştah yaklaşımı; yasal mevzuat düzenlemelerine uyum, suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı, kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı, yaptırımlar ve finansal suç risklerine ilişkin diğer tüm alanlarda düzenli olarak gerçekleştirilen risk ölçüm değerlendirmesine göre belirlenir ve Kurum Politikası kapsamında periyodik olarak Yönetim Kurulu tarafından gözden geçirilir. Bankamız risk iştah sınıflandırması tablosuna aşağıda yer verilmiştir.
Yüksek Riskli Müşteriler:
“Sıkılaştırılmış Müşterini Tanı Yaklaşımı” müşteri durum tespiti ile bağlantılı olarak daha yüksek riskli müşterilerin oluşturduğu riski belirlemeye ve azaltmaya yönelik ek önlemleri içeren prensiplerdir.
Bankamız risk politikaları gereğince yüksek riskli değerlendirilen sektörler/ faaliyet alanları aşağıda yer almaktadır:
- Döviz Büroları, Kuyumcular, Değerli Taş ve Maden Ticareti Yapanlar,
- Dış Ticaret (transit ticaret yapan firmalar),
- Taşımacılık/Nakliye,
- Gümrük Aracılık Faaliyetleri (Gümrük Büroları)
- Oto Yedek Parçası Üretimi ve Ticareti,
- Faktoring Şirketleri, Elektronik & Bilişim Firmaları, Danışmanlık firmaları,
- Nakit Kullanımı Yoğun İş Kolları (otopark, restoran, akaryakıt, içki, tütün sektöründeki firmalar vb.),
- Savunma ve Silah Sanayi,
- Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlar,
- Bahis/Şans Oyunları,
- Tasarruf Finansman Şirketleri,
- Elektronik Para ve Ödeme Kuruluşları (EPÖK),
- Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar (KVHS).
Yüksek Riskli Hizmet, Ürün ve İşlemler:
Yüksek riskli olarak belirlenen hizmet, ürün ve işlemler aşağıda listelenmiştir:
- Riskli ülkelerle ilişkili işlemler,
- Yüksek tutarlı yurt dışı para transferleri,
- Yüksek tutarlı nakit yatırma işlemleri,
- Karmaşık ve olağandışı işlemler,
- Müşterinin meslek veya faaliyet konularına, risk profiline ve fon kaynaklarına uygun olmayan ürün ve hizmetler,
- Yeni sunulan ürünler ve teknolojik gelişmeler nedeniyle suiistimale açık hale gelebilecek hizmetler,
- Yüz yüze olmayan işlemlerin yapılmasını mümkün kılan sistemler kullanılarak gerçekleştirilen işlemler,
- Muhabir bankacılık işlemleri.
Yüksek Riskli Ülke / Bölgeler:
Coğrafi risk derecelendirmesinde riskli ülke ve bölgeler; aşağıdaki tanım, kriter ve ulusal/uluslararası kurum/kuruluşlarca yayımlanmış listeleri de kapsayacak şekilde oluşturulmuştur:
- Vergi Cennetleri (FATF kriterlerine göre),
- Avrupa Birliği tarafından kısmen veya tamamen ambargo uygulanan ülkeler,
- Birleşmiş Milletler tarafından kısmen veya tamamen ambargo uygulanan ülkeler,
- Birleşik Krallık Hazinesi (UK HMT) tarafından kısmen veya tamamen ambargo uygulanan ülkeler,
- OFAC (ABD Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi) tarafından kısmen veya tamamen ambargo uygulanan ülkeler,
- FATF (Mali Eylem Görev Gücü) ile iş birliği yapmayan ülke ve bölgeler listesinde yer alan ülke ve bölgeler,
- FinCEN (ABD Mali Suçları Araştırma Bürosu) listesinde adı geçen ülkeler.
Eğitim Faaliyetleri
Suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine ilişkin kanun ve bağlı mevzuat kapsamında Bankalara getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak üzere, Bankamız çalışanlarının bilgi ve farkındalık seviyesini artırmak amacıyla eğitim faaliyetleri yürütülür. Bu eğitim faaliyetleri ulusal ve uluslararası mevzuatın temel ilkelerinin anlatıldığı iyi uygulama örnekleri ile desteklenir.
Eğitim çalışmalarının planlanması ve koordinasyonu, Uyum Görevlisi gözetiminde Akbank Akademi ile koordinasyon içinde yıllık eğitim programı dahilinde risk odaklı özelleştirilmiş eğitimlerle gerçekleştirilir.